Społeczność lokalna - zbiorowość zajmująca wspólne terytorium, w której występują interakcje między jednostkami i grupami, w której ukształtowała się więź społeczna, wspólnota interesów i stosunkowo silna kontrola społeczna.

Hawley (dwa wymiary społeczności lokalnej):

•   pierwszy wymiar - istota społeczności lokalnej ma swój wymiar przestrzenny,

•   drugi wymiar - społeczno-psychologiczny

W latach 60-tych podkreślano, że lokalna społeczność jest kompleksem stosunków społecznych zachodzących wśród ludności danego obszaru, na którym to większość ludzkich potrzeb była zaspakajana.

Wg R.l. Warena społeczności lokalne to skupienia ludności zamieszkujące w ścisłej bliskości na danym obszarze, na którym są lokalne zakłady usługowe, handlowe niezbędne dla ludności, jak również istnieją zakłady produkcyjne wytwarzające dobra.

 

Elementy społeczności lokalnej:

1. to ludność zamieszkująca na pewnym obszarze geograficznym,

2. na tym obszarze funkcjonują różnego rodzaju instytucje(np. szkoły, urzędy,...),

3. istnieje system wartości,

4. określone interakcje miedzy ludźmi.

 

I. Koncepcja ekologiczna (R. Park - socjologia miasta, E. Burges) Lata 20-te naszego stulecia.

Wg tej koncepcji zjawiska społeczne są zdeterminowane przez warunki przestrzenne i procesy zachodzące w tych środowiskach przestrzennych. Wychodząc z tego założenia na formowanie się społeczności lokalnej mają wpływ następujące czynniki:

•   współzawodnictwo,

•   walka o przestrzeń.

W wyniku tych dwóch czynników ludzie wchodzą we wzajemne zależności, związki (stosunki współpracy).

Społeczność lokalna jest zorganizowana na dwóch poziomach:

•   biotycznym (dotyczy przystosowania się społeczności lokalnej w trakcie walki o byt społeczny -walka o byt społeczny jest elementem dobrego współdziałania i współpracy),

•   kulturowym (związany ze świadomością społ. lokalnej, świadomość poczucia przynależności).

Istotą stanowiska ekologicznego jest ujmowanie struktury społecznej w relacjach, w zależności od warunków przestrzennych i geograficznych.

II. Koncepcja funkcjonalno - strukturalna (R.l. Waren)  

Koncepcja ta zakłada, że życie społeczne jest przede wszystkim ustrukturyzowane w postaci systemów społecznych czyli całości pełniących określone funkcje względem innych, które są złożone z elementów funkcjonalnie od siebie zależnych.

Funkcja - rodzaj użytecznej działalności.

III. Teoria społeczeństwa masowego (Durkneim)

Społeczeństwa oparte na zaawansowanym  podziale  pracy opierają się  głównie   na grupach

zawodowych, na profesjonalizacji, a tym samym społeczności lokalne ulegają zanikowi. Im bardziej społ. lokalna jest zurbanizowana tym bardziej rozpada się jej tradycyjna struktura organizacyjna, jak również sama organizacja. Te społeczeństwa stają się heterogeniczne. Wzory zachowań stają się indywidualne, występują zjawiska dewiacji (odstępstw od normy), zanika kultura ludowa, kończy się kontrola opinii publicznej.

Najpełniej tą teorię opisał William Kornhauser Twierdzi on, że procesy społecznego podziału pracy, urbanizacji, industrializacji, specjalizacji, uzawodowienia wszelkich rodzajów działalności ludzkiej prowadzą nie ubłagalnie do zaniku społeczności lokalnej. W miejsce tradycyjnych form organizacji społecznej wkraczają organizacje zawodowe, związki zawodowe, zrzeszenia, itp.

Społeczności masowe to określony model stosunków społecznych, które mogą zachodzić w całym społeczeństwie lokalnym lub też w jego częściach.

Model: