II faza - państwo patrymonialne. powstawały trwałe instytucje władzy administracyjnej i politycznej w postaci książąt feudalnych, powstawały dwory - zespół urzędników i urzędów,

III faza - państwo nowożytne, od XVIII w.; następuje oddzielenie własności prywatnej, królewskiej, książęcej od własności publicznej - wyodrębnia się własność ogólno - społeczna; wytwarza się trwała instytucja administracyjna, instytucja taka jak władza państwowa, legislacyjna, sadownicza; tworzą się formy uczestnictwa, współdecydowania obywateli w sprawowaniu władzy państwowej; rządzenie państwem odbywa się poprzez profesjonalnych urzędników.

 

Funkcje państwa:

1. zewnętrzne:

- zabezpieczenie bezpieczeństwa obywatelom za pomocą siły zbrojnej (granice itp.)

- nawiązywanie i utrzymywanie kontaktów z innymi państwami (placówki dyplomatyczne)

2. wewnętrzne:

- utrzymywanie ładu i porządku pomiędzy grupami społecznymi...

- nadzór nad działalnością instytucji,  koordynowanie ich działań,  rozstrzyganie sporów i konfliktów

- określenie porządku prawnego

- określenie ustroju

 

Typologia państw.

Kryteria:

• struktura, organizacja:

1. państwo unitarne - posiada jednolita strukturę organizacyjną,

2. państwo federacyjne  (związkowe)  - jeden  generalny rząd, ale w poszczególnych krajach związkowych też działają rządy (np. USA, RFN).

• źródło władzy:

1.  monarchistyczne - władza  państwowa  jest sprawowana  w  imieniu  króla,   cesarza;  władza przechodzi wraz z tytułem, jest najczęściej dziedziczona.

2.   republikańskie  - władza  pochodzi z legitymizmu, legitymizacja - publiczne  stwierdzenie uprawnienia do sprawowania władzy.

 

WŁADZA - przysługujące komuś uprawnienia i możność wpływania na zachowania innych ludzi nawet przy zastosowaniu sankcji; jest legitymizowana (aby ją sprawować należy uzyskać uprawnienia, zgodę obywateli).

 

Źródła władzy wg M. Webera:

1. władza legalna - wywodzi się z formalnoprawnego układu przepisów prawa,

2. władza tradycjonalna - jej źródłem są tradycje, które przyznają tytuł do sprawowania władzy,

3. władza charyzmatyczna - wywodzi się ze szczególnych cech osobowości człowieka.

 

Władza realizuje się poprzez:

- instytucje polityczne (parlament, rada gminy, rada powiatu, rada województwa, itd.),

- instytucje administracyjne (Rada Ministrów. Urząd Wojewódzki, Urząd Powiatowy, itd.),

- instytucje sadownicze (sądy powszechne. Trybunał Konstytucyjny, itd.).

Trzy rodzaje władzy:

1. ustawodawcza,

2. wykonawcza,

3. sądownicza.

 

Modele sprawowania władzy:

-   model autorytarny, tyrania, władza absolutna, totalitaryzm, despotyzm; cecha tego modetu jest samowola sprawującego władze nie podlegająca żadnej kontroli,

-   model demokratyczny, uczestnictwo obywateli w sprawowaniu władzy w sposób bezpośredni lub pośredni