Platon (427-347 p.n.e.)

Dla  Platona  było   istotne  jaka  jest  relacja   między jednostką  a   cała  zbiorowością,   całym społeczeństwem. Jest autorem dzieła „Państwo". Idee platońskie:

Ø       równości prawa (wszyscy ludzie bez względu na status majątkowy mają te same prawa; tylko jednakowy stosunek wszystkich jednostek, ludzi w stosunku do siebie jak i do całego społeczeństwa stanowi i jest obowiązkiem w kierunku budowania dobra wspólnego,

Ø       chorego państwa (każde państwo jest chore; w każdym państwie występuje tendencja do indywidualizacji życia oraz ekstrawagancji zachowań; powodują one, że naruszany jest ład społeczny - cały czas występują zróżnicowania majątkowe).

 

Arystoteles (384-322 p.n.e.)      

Autor „Polityki". Twierdził, że człowiek jest istotą społeczną (nie żyje sam). Określił trójczłonową  strukturę społeczną (sposób ułożenia poszczególnych jednostek w społeczeństwie):

1. człon rodzinny (jednostka ludzka nie jest samowystarczalna, potrzebuje żyć w rodzinie; rodziny łączą się w gminę, gminy również się łączą - powstaje w ten sposób państwo),
2. człon klasowy (Arystoteles podzielił społeczeństwo na 8 klas: rolnicy, rękodzielnicy, kupcy, wyrobnicy, stan żołnierski, stan kapłański, ludzie zamożni, urzędnicy i dostojnicy państwowi),
3. zamożność (bogaci i biedni). „Wyróżnił też trzy grupy społeczne:

Ø       obywatele urodzeni w odpowiednich rodzinach, którzy nabywali prawa i przywileje,

Ø       niewolnicy,

Ø       metojkowie (ludzie napływowi, emigranci)

  

Stoicy (III w. p.n.e.)    

Zenon z Kition, Seneka, Marek Aureliusz   

Szkoła ta skupiała się na zagadnieniach etycznych, moralnych. Uważali, że ludzie żyją zgodnie z natura.

 

Św. Augustyn (354-430)

Podłożył podwaliny pod chrześcijańską koncepcję człowieka.  Uważał,  że  podstawą istnienia  społeczeństwa są wartości doczesne i nadprzyrodzone - zgodnie z tym istnieją dwa rodzaje państwa: ziemskie i nadprzyrodzone (niebiańskie)

 

Tomasz z Akwinu (1225-1274)    

Uważał, że społeczeństwo ma układ hierarchiczny. Podzielił je na trzy klasy:

Ø       na tych, którzy się modlą,

Ø       na tych, którzy wojują,

Ø       na tych, którzy pracują

 

Nicolo Machiavelli (1469-1527)  

Jest autorem dzieła „Książę". Uważał, że celem wewnętrznym państwa jest dobrobyt jego obywateli, celem zewnętrznym - ekspansja, a środkiem do realizacji tych celów jest siła. Zasadniczym motywem działania człowieka jest żądza władzy i jej posiadania. Jest autorem zasady: „Cel uświęca środki",

Tomasz Morus (1478-1535)

Autor „Utopii". Pierwszy sprecyzował zasady nowożytnego socjalizmu i komunizmu, opisał wizję utopijnego, wg niego idealnego, równego społeczeństwa gdzie istnieje społeczna własność środków produkcji i komunistyczna organizacja pracy.

 

A. Frycz-Modrzewski (1503-1572)

Jest autorem „De republica emendanta". Wg niego istoty państwa należy doszukiwać się w zwyczajach i obyczajach (w siłach spontanicznych, które działają w społeczeństwie). Uważał, że: